Đây là sự cố thường xuyên xảy ra ở xe số.  Do xe đi lâu ngày, cần số bị cong khiến cho việc vào số rất khó khăn. Một số trường hợp còn không vào số được.

Phần mạt này ngày càng nhiều, khe hở giữa bề mặt rô-to và stato sẽ giảm dần, tới khi nào khoảng cách này đủ nhỏ và lượng mạt đủ nhiều sẽ gây ra kẹt, làm bong nam châm của stato gây hỏng đề. Trường hợp khác, chổi than quá mòn, lớp mạt bám nhiều trên cổ góp sẽ gây ra hiện tượng chập chờn khi sử dụng.

Hỏng rơ-le

Rơ-le có nhiệm vụ hút nhả để vành răng đề ăn khớp vào vành răng khởi động của động cơ. Dấu hiệu của rơ-le hoạt động không tốt là bạn sẽ nghe tiếng tanh tách liên tục khi tiến hành ấn đề. Lý do là, nguồn cấp cho cuộn hút là không ổn định khi đi qua rơ-le gây nên hiện tượng hút nhả liên tục. Điều này có thể dẫn đến trượt đề, vỡ răng và làm ảnh hưởng tới chất lượng của củ đề. Khi có hiện tượng trên cần đưa xe tới hiệu để kiểm tra, thay thế.

Vả đề

Khi đề, không những máy không nổ mà còn có hiện tượng va đập bánh răng bất thường ở phía động cơ, nghe rất chói tai. Đó chính là hiện tượng vả đề. Nguyên nhân gây nên hiện tượng này là IC đánh lửa không đúng thời điểm hoặc đặt cam sai sau khi tiến hành đại tu. Cụ thể là, thời điểm đánh lửa quá sớm, đánh lửa trước thời điểm đánh lửa sớm của động cơ gây nên hiện tượng nổ ngược (chiều quay của mô-tơ đề ngược với chiều quay của động cơ), dễ dẫn đến mẻ răng, vỡ răng, biến dạng răng đề hoặc phá hủy bộ đề. Cần đưa tới hiệu uy tín để tiến hành kiểm tra và điều chỉnh ngay khi có hiện tượng trên.

Han gỉ mối nối

Các mối nối từ đầu ra bình ắc-quy và đầu vào bộ đề là nơi dễ xảy ra han, gỉ do ôxi hóa gây tiếp xúc kém, dòng điện cung cấp cho bộ đề nhỏ không đủ để củ đề tạo ra mô men quay lớn để khởi động động cơ. Hầu hết các dạng kẹp, hoặc ốc bắt các đầu nối này không phải bằng đồng hoặc nhôm nên nhanh bị han, gỉ sét ảnh hưởng đến chất lượng dòng điện khởi động. Nên thường xuyên kiểm tra và làm sạch các mối nối này để đảm bảo tính tiếp xúc tốt.

Bảo dưỡng củ đề thường xuyên và định kỳ (tiến hành kèm theo khi bảo dưỡng xe) không những giúp duy trì khả năng làm việc tốt và tăng tuổi thọ của nó mà còn tiết kiệm chi phí không đáng có khi xảy ra hư hỏng.

II.NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC:

Bình thường khi không sử dụng thắng hai má thắng luôn luôn ép sát vào cam thắng nhờ hai lò xo hoàn lực nên lòng đùm quay tự do. Khi sử dụng thắng qua cơ cấu điều khiển, giòng thắng xoay làm xoay cam thắng. Hai mấu lồi của cam thắng đẩy hàm thắng bung ra ép sát vào lòng đùm qua lớp bố thắng tạo ra sự ma sát với lòng đùm làm bánh xe không quay được. Khi hết tác động, nhờ lực kéo của lò xo hoàn lực, cam thắng trở về vị trí cũ, hai hàm thắng ép vào cam thắng,bánh xe quay bình thường.

Điều chỉnh thắng:
Điều chỉnh sao cho tay thắng hoặc bàn đạp thắng có khoảng chạy tự do (chạy không) tính từ lúc bắt đầu tác động đến lúc thắng ăn từ khoảng 10 – 20 mm là đạt.

III.CÁC HƯ HỎNG:

1. THẮNG KHÔNG ĂN:
+ Nguyên nhân:
- Điều chỉnh khoảng chạy không quá lớn.
- Dóng thắng lỏng hoặc lờn gai nơi bắt với cam thắng.
- Bố thắng quá mòn.
- Bố chai cứng.

2. KẸT THẮNG:
+ Nguyên nhân :
- Vỏ dây thắng nhỏ hơn ruột.
- Dây rỉ sét.
- Lò xo hoàn lực yếu, gãy, sút.
- Cam thắng xoay ngang không trở về vị trí cũ được do chỉnh khoảng chạy của giòng thắng quá lớn (bố mòn tăng thêm).
- Tăm bua bị ô van.
- Khoảng chạy không – quá nhỏ.
- Miệng đùm bị cọ vào mâm thắng.
Lưu ý:
Khi tháo ráp mâm thắng ra khỏi lòng đùm phải chú ý long đền chêm để khi ráp vào không bị cọ vào miệng đùm.

3. THẮNG BỊ KÊU:
+ Nguyên nhân :
- Bố thắng mòn.
- Tăm bua bị ô van.
- Bố bị chai cứng.
Lưu ý:
+ Khi thay bố mới phải rà bố lại cho bố tiếp xúc đều với lòng đùm. Phương pháp rà bố.
- Bôi phấn vào lòng đùm cho đều.
- Cho mâm thắng vào lòng đùm.
- Giữ má thắng và xoay bánh xe.
- Đẩy nhẹ giòng thắng cho 2 hàm thắng bung ra ma sát vào lòng đùm.
- Lấy mâm thắng ra quan sát mặt bố thắng. Nếu bố ăn không đều dùng lưỡi cưa sắt bào cho bố
tiếp xúc tốt (ăn đều).
+ Mỗi lần đạp thắng nghe có tiếng kêu ở bánh sau là do các nguyên nhân :
- Tán giữ cốt đùm sau không siết chặt.
- Bù lon giữ mâm thắng siết không chặt.
- Cao su giảm chấn ở nhún sau bị bể.

Nguyên nhân và cách khắc phục

Có 3 nguyên nhân chính dẫn đến hỏng bộ ly hợp xe máy gồm: Mòn theo thời gian trong quá trình sử dụng, dầu máy và do người sử dụng.

Tuổi thọ trung bình của một bộ ly hợp xe số (với điều kiện sử dụng bình thường) khoảng 50.000km. Tuy nhiên, tùy theo phong cách điều khiển xe của từng người mà con số đó có thể thay đổi. Khi đó các chi tiết như bát côn, búa côn, lá côn, bánh răng đã mòn gây trượt, làm cho xe yếu và ì.

Khi thay dầu kém chất lượng hoặc dầu quá bẩn sẽ khiến các bánh răng, tấm ma sát, búa côn và bát côn bị trượt nhiều gây mòn nhanh và nóng máy. Hiện tượng này cũng có thể xảy ra khi đổ nhầm dầu xe ga vào xe số. Mác dầu máy thường được sử dụng là 15W40 và 20W50.

Người sử dụng thường xuyên quên thay dầu định kỳ, tăng tốc ở số cao khi xe đứng yên hoặc tốc độ thấp hoặc chở quá tải đều khiến bộ ly hợp bị phá hủy trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, một số trường hợp hư hỏng là do lỗi trong quá trình sản xuất và lắp ráp của nhà sản xuất. Trường hợp này rất ít và trước đây thường gặp ở một số dòng xe Trung Quốc.

Một số hư hỏng cụ thể trong thực tế có thể kể đến như: Bánh răng côn trước, tấm ma sát trên búa côn bị mòn, chai cứng, dập, cao su giảm giật bị vỡ nát, lá côn sau bị mòn, cháy,…

* Có 3 phương án khắc phục mà người sử dụng có thể lựa chọn tùy thuộc vào tài chính của mình:
- Thay lá côn, dán lại tấm ma sát ở búa côn, láng lại chuông côn. Phương pháp này ít tốn kém nhất nhưng tuổi thọ ngắn, công suất xe không được khắc phục triệt để.
- Thay lá côn, chuông côn, búa côn. Đây là phương án thường được áp dụng do chi phí không quá lớn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và tuổi thọ tốt.
- Thay mới cả bộ ly hợp. Đây là phương án tốn kém nhất nhưng lại tối ưu nhất.

Chú ý khi sử dụng và bảo dưỡng

- Thay dầu máy có độ nhớt phù hợp theo khuyến cáo của nhà sản xuất và thay định kỳ.
- Không nên chở quá tải trong thời gian dài
- Sử dụng số phù hợp với tải, tốc độ và điều kiện địa hình.
- Nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường cần đưa đến trung tâm sửa chữa càng sớm càng tốt để được kiểm tra và xử lý.
- Chỉ nên dán lại lá côn trước ở các cửa hàng uy tín, có bảo hành.

Với thiết kế động cơ đặt thấp, cụm truyền động với nhiều lỗ thoát khí và hệ thống côn sử dụng kiểu “bi văng”, nước là kẻ thù “không đội trời chung”. (Ảnh minh họa).​

Vận hành xe ở tốc độ chậm

Đa phần tầng lớp thanh niên và phụ nữ cũng như người lớn tuổi đều “thích” vận hành xe ga một cách chậm rãi để có thể nói chuyện, “ngắm phố phường” hoặc để an toàn. Tuy nhiên, với những chiếc xe ga sử dụng két nước, điều này vô tình gây ra tình trạng nhiệt độ xe tăng cao và xe tốn nhiên liệu hơn. Khi vận hành những chiếc xe ga có sử dụng két nước, bạn nên đi ở một tốc độ trung bình khoảng trên 40km/h tùy mức độ an toàn cho phép của đoạn đường vận hành. Việc vận hành chiếc xe nhanh hơn một chút sẽ giúp lượng gió làm mát cho két nước được nhiều hơn và đỡ tốn nhiên liệu hơn.

Ngoài ra, không nên điều chỉnh cảm biến nhiệt độ kích hoạt hệ thống làm mát muộn hơn hoặc sớm hơn so với nguyên bản. Bởi động cơ khi quá nguội hoặc quá nóng đều không thể làm việc tốt. Nhiều trường hợp do thợ sửa xe điều chỉnh quạt làm mát khởi động sớm nhằm…tiết kiệm điện đã vô tình làm động cơ trở nên nóng hơn, nước sôi ở nhiệt độ cao và tăng khả năng sinh cặn tại két nước. Hãy luôn vệ sinh két nước và thay mới nước làm mát trong quy trình bảo dưỡng toàn bộ xe.

Xe ga có khả năng lội nước

Nhiều chủ xe nghĩ rằng, với thiết kế dạng “phi thuyền” những chiếc xe tay ga có thể lội nước một cách dễ dàng và an toàn. Tuy nhiên, thiết kế của động cơ lại trái ngược lại suy nghĩ này. Với thiết kế động cơ đặt thấp, cụm truyền động với nhiều lỗ thoát khí và hệ thống côn sử dụng kiểu “bi văng”, nước là kẻ thù “không đội trời chung”. Những lỗ thoát khí trên cụm truyền động và bầu lọc gió đặt thấp luôn là những nơi mà nước có thể thâm nhập dễ dàng nhất. Và khi nước đã “nhiễm” vào cụm côn văng đồng nghĩa với việc chiếc xe sẽ đứng ì một chỗ trong khi động cơ vẫn đang “gào rú” do trượt bi côn. Và chỉ một thời gian sau, hệ thống côn văng sẽ rất dễ bị han rỉ dẫn tới hiện tượng xe bị giật (hiện tượng này cũng xảy ra khi cụm côn xe bị bụi bẩn – PV). Đừng biến chiếc xe trở thành “ca nô bất đắc dĩ” và vệ sinh cụm truyền động thường xuyên sẽ giúp chiếc xe luôn vận hành được êm ái.

Dùng dầu nào cũng được

Với tâm lý “dầu nào rẻ thì thay” và “dầu nào cũng là dầu” của nhiều chủ xe sẽ khiến cho động cơ hay gặp trục trặc và độ bền giảm đi. Trên thị trườnghiện nay, có rất nhiều loại dầu được bày bán với công dụng và tính năng khác biệt. Vì vậy, lựa chọn đúng loại dầu sử dụng cho xe ga là điều quan trọng. Có nhiều cách để tìm đúng loại dầu cho xe mình, cách tốt nhất là hãy đọc kỹ loại dầu sử dụng cho xe được ghi trong sách hướng dẫn sử dụng mỗi khi mua xe mới. Khi thay dầu xe, hãy đừng “tiếc tiền” bởi dầu xe ga luôn đắt hơn xe số thông thường. Hãy hỏi kỹ loại dầu dùng cho xe ga trước khi thay dầu. Cách đơn giản nhất, trên mỗi chai dầu dùng cho xe ga luôn có chữ “scooter” ghi trên nhãn hộp.

“Xăng nào cũng được”

Hầu hết các loại xe tay ga đời mới hiện nay như: Vespa LX, Piaggio Liberty, Honda SH, Lead, Air Blade… đều được trang bị động cơ thế hệ mới và đạt các tiêu chuẩn khí thải khá cao (Euro 2, 3). Do đó, để động cơ xe luôn hoạt động hiệu quả, tiết kiệm nhiên liệu, đạt đúng tiêu chuẩn khí thải của nhà sản xuất… thì cần có loại xăng đạt tiêu chuẩn. Hơn nữa, những loại động cơ trên thường có tỷ số nén lớn hơn các xe đời cũ (từ 10:1 – 11.5:1) nên cần sử dụng loại xăng không chì, có chỉ số ốc tan từ 92 – 95 (mogas 92; mogas 95). Nếu sử dụng loại xăng có chỉ số ốc tan thấp hơn như mogas 90 sẽ gây nên tình trạng xăng cháy không hết, động cơ làm việc với hiệu xuất thấp hơn, thậm chí xảy ra kích nổ làm hư hỏng động cơ… Do đó, để gia tăng tuổi thọ động cơ, người sử dụng nên đúng chủng loại xăng mà nhà sản xuất khuyến cáo.

“Không quan tâm tới nước làm mát”

Một trong những “bệnh” thường gặp nhất đối với xe tay ga là hỏng hệ thống làm mát do người sử dụng không biết hoặc chưa quan tâm đến trong quá trình sử dụng. Anh Nguyễn Tuấn Tú, quản lý Trung tâm chuyên sửa chữa xe ga trên đường Nguyễn Khoái, Hà Nội cho biết: “Vào mùa hè, những loại xe ga làm mát bằng két nước như: Honda SH, PS, Dylan… thường gặp “bệnh” cháy két nước làm mát do người sử dụng không kiểm tra nước làm mát và bảo dưỡng hệ thống làm mát của xe. Do đó, những loại xe này, cứ sau khoảng 3.000 km, cần bảo dưỡng, thay nước làm mát, súc rửa lại két nước, kiểm tra, điều chỉnh lại rơ le gió và van đóng mở két nước, làm sạch bụi bẩn ở quạt gió và két nước để tăng hiệu quả làm mát…”.

Một trong những “bệnh” thường gặp nhất đối với xe ga là hỏng hệ thống làm mát do người sử dụng không biết hoặc chưa quan tâm đến trong quá trình sử dụng. (Ảnh minh họa).​

Lắp còi báo động không ảnh hưởng tới xe

Vấn nạn mất cắp xe luôn là điều khiến nhiều chủ xe đau đầu, đối với những chiếc xe đắt tiền như Honda Sh, Piaggio LX, Honda Spacy… luôn là mục tiêu hàng đầu của bọn trộm. Rất nhiều chủ xe đã phải lắp đặt hệ thống báo động cho xe của mình. Nhưng với chất lượng và nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng, trình độ thợ có tay nghề thấp có thể khiến xe của bạn gặp những hiện tượng như: cháy xe, chập điện, ổ khóa từ phát hiện “nhầm” khiến IC khóa từ khóa toàn bộ hệ thống điện trên xe dẫn tới việc chủ xe phải bỏ ra số tiền lớn để thay mới toàn bộ hệ thống IC và ổ khóa từ mới.

Việc lắp đặt thêm hệ thống báo động đòi hỏi chất lượng cũng như kiến thức và tay nghề của người thợ lắp đặt ở mức cao. Đối với những chiếc xe sử dụng ổ khóa từ như Piaggio LX, Honda Sh300i… Việc lắp đặt thêm hệ thống báo động là hết sức nguy hiểm đối với hệ thống điện trên xe. Cách tốt nhất, hãy luôn gửi xe ở nơi có người trông giữ. Điều quan trọng là luôn có sự cảnh giác cũng như cẩn thận cho chiếc xe mới mang lại sự an toàn tối đa chứ không phải do bất kể thiết bị hiện đại và tiên tiến nào.

Xe ga đắt tiền sẽ bền hơn và ít phải bảo dưỡng hơn

Sở dĩ có điều thứ 10 bởi người viết bài đã từng chứng kiến không ít những chiếc xe tay ga vốn đắt tiền thậm chí còn khá mới phải ở trong tình trạng “bổ máy” làm lại toàn bộ động cơ do những lầm tưởng về giá trị chiếc xe đi kèm với độ bền! Nhiều chủ xe coi thường việc bảo dưỡng đúng quy trình và thời gian biểu cho chiếc xe của mình. Đối với một chiếc xe tay ga, việc bảo dưỡng thường xuyên và đầy đủ là điều hết sức quan trọng. Nó quyết định độ bền, tính kinh tế và vận hành êm ái, thoải mái khi sử dụng. Vì vậy hãy luôn chú ý tới các ghi chú mà nhà sản xuất đã đề ra và dành một chút thời gian để chăm sóc chiếc xe của mình một cách thường xuyên.

Xích cũ khó có thể sử dụng lại (dù đã cắt mắt) vì khuyết đã bị mòn khiến xe tăng tốc kém, rãnh xích bị lõm gây va đập mạnh sẽ làm mòn nhông đĩa mới. Do đó, phải thay trọn bộ chứ không thể thay từng thứ. Tại các trạm bảo dưỡng lớn hoặc chính hãng, tất cả các chuyên gia thường khuyên khách hàng nếu đã thay thì nên thay đồng bộ, nghĩa là nhông và xích phải thay cùng hãng, cùng thời điểm.

Khi xích chùng, nhiều người thường cho chặt mắt xích để sử dụng tiếp, tuy vậy xích sẽ không ôm khít nhông đĩa như ban đầu. Trên thực tế thì việc chặt mắt xích để dùng tiếp chỉ nên làm một lần, nếu không sẽ làm nhông đĩa mau bị mòn, dễ hư hỏng hơn. Sau khi thay mới, các bộ phận còn đang trong quá trình chạy “rà”, chưa ăn khớp với nhau nên quay lại gara sau khoảng 7-10 ngày để thợ căn chỉnh lại độ chùng của xích (thường thì thợ sẽ chỉnh vít thêm hai vòng).

Đảm bảo tuổi thọ của nhông xích

Khi bạn đang sử dụng những chiếc xe máy số, nên gắn bộ chắn xích để hạn chế bụi bám.

Cách vận hành cũng là yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của nhông xích. Khi chạy xe phải cài số và tốc độ luôn đồng bộ. Tránh ga thốc khiến xích bị căng bất ngờ. Đi chậm nên để số thấp, khi tăng tốc lên số đều, gặp chướng ngại vật hay giảm tốc độ đột ngột nên về số. Bạn cũng không nên để xe tải quá nặng, xe thường xuyên chở nặng khiến xích nhanh bị rão.